وبلاگ
نوشتار سه: جزء اول مدل SBISA – موقعیت (Situation)
نوشتارسه از هفتگانۀ بازخورد:
جزء اول مدل SBISA – موقعیت (Situation)
شما به یکی از اعضای تیم خود میگویید: «لطفاً بیشتر دقت کن». او با ناراحتی پاسخ میدهد: «من همیشه دقت دارم، متوجه نمیشم چه اشتباهی کردم!» مشکل اینجاست: موقعیت مشخص نشده است.
موقعیت (S) یعنی چه؟
در مدل SBISA که توسط من توسعه یافته، حرف اول S مخفف Situationاست. یعنی پیش از هر چیز، باید زمان، مکان و شرایط خاصی که رفتار در آن رخ داده را به طور عینی مشخص کنید. مثال:
درست: «در جلسه هماهنگی باند فرودگاه، روز سهشنبه ساعت ۱۰ صبح…»
نادرست: «همیشه همین کار را میکنی»
چرا موقعیتدهی مهم است؟
از نظر روانشناسی شناختی، ذهن انسان رویدادها را در بافت (context) ذخیره میکند. وقتی موقعیت را دقیق میگویید، گیرنده بازخورد میتواند خاطره آن رویداد را بازسازی کند و انکار رفتار برایش دشوار میشود. تحقیقات کانمن (Kahneman, 2011) نشان میدهد که مغز ما برای پردازش اطلاعات مبهم، سوگیری دفاعی دارد. موقعیت شفاف، این سوگیری را کاهش میدهد.
مثال کاربردی
– بازخورد بد: «تو جلسات را خراب میکنی»
– بازخورد با مدل SBISA (بخش S): «در جلسه دیروز که درباره تغییر شیفتهای ناوبری بحث میکردیم، هنگامی که همکارمان داشت آمار تأخیرها را ارائه میداد…»
وقتی موقعیت را دقیق بگویید، طرف مقابل دیگر نمیتواند بگوید «چنین چیزی اتفاق نیفتاده». این اولین قدم برای بازخورد بدون تنش است. در نوشتار بعدی، جزء دوم یعنی رفتار (Behavior) را بررسی خواهیم کرد.